Zwemmen bij verkoudheid: wanneer kan het en wanneer niet?

Je neus loopt, je keel kriebelt en eigenlijk wilde je vanavond je baantjes trekken. Een verkoudheid is zo gewoon dat je er snel overheen stapt. Maar is zwemmen dan een goed idee? Het korte antwoord: soms wel, vaak beter niet. In een zwembad zijn er serieuze nadelen, voor jezelf en voor de anderen in het water. In de zee zwemmen is een ander verhaal.

Een verstopte neus, keelpijn, hoesten, niezen en wat koorts. Het zijn symptomen die gepaard gaan met verkoudheid. We kunnen overal verkouden worden: op het werk, in de bus of trein, je kinderen kunnen je aansteken.

Als je verkouden bent, wil je wellicht overwegen om te gaan zwemmen. Zeker als zwemmen jouw momentje voor jezelf is. Ook als je van zwemmen houdt en je er energie van krijgt.

Zwemmen met een verkoudheid: de vuistregel

Het algemene advies is dat als je symptomen boven de nek hebt (hoesten, keelpijn, loopneus), het wel degelijk kan. Als je symptomen onder de nek hebt, zoals spierpijn of koorts, zijn dat redenen om uit het zwembad te blijven.

Dit advies is echter gebaseerd op één enkele studie: van Weidner en Sevier waarin lichaamsbeweging de symptomen van verkoudheid leek te verlichten.

Er is weinig ander onderzoek over dit onderwerp, waardoor het nogal moeilijk is om aan te bevelen om te zwemmen als je verkouden bent. Vooral omdat zwemmen, als je verkouden bent, gevolgen kan hebben voor jezelf en voor anderen (als je in een zwembad zwemt).

De risico’s van zwemmen bij verkoudheid

Wanneer jouw lichaam tegen koorts of griep vecht, kan lichaamsbeweging je lichaam verzwakken en het risico op een ontsteking van de hartspier (myocarditis) vergroten. Sporten met koorts is daarom echt af te raden. Tijdens de eerste dagen van je verkoudheid ben je het meest besmettelijk. Dus ook al zou je technisch gezien kunnen gaan zwemmen, in een zwembad is het nauwelijks een verantwoorde daad.

Als je je over het algemeen niet lekker voelt, dan voelt sporten misschien gewoon niet goed. Je kunt niet zwemmen zoals je gewend bent, dat zal onprettig aanvoelen.

Na koorts weer gaan zwemmen

Had je koorts, dan wacht je beter even. Een handige rekensom die Belgische sportartsen meegeven: rust evenveel dagen als je koorts hebt gehad. Drie dagen koorts betekent drie extra rustdagen, een week koorts een extra week. Langer rusten mag altijd, vroeger beginnen niet. Een koortswerend middel nemen om toch te kunnen trainen heeft geen zin, want dat onderdrukt alleen de klachten terwijl de infectie nog bezig is.

Begin daarna rustig, met een korter en trager zwemmetje dan je gewend bent. Voel je hartkloppingen, ben je ongewoon moe of word je kortademig, stop dan en neem contact op met je huisarts. Ook als je twijfelt of je klachten echt bij een gewone verkoudheid horen, is je huisarts de juiste persoon om dat te vragen.

In zee zwemmen als alternatief

Als je echter dicht bij de zee woont en regelmatig naar het strand gaat, dan is de kans groot dat je er meer uithaalt dan alleen genieten. Er wordt al lang gezegd dat zwemmen in zee veel gezondheidsvoordelen heeft.

Historisch gezien raadden veel doktoren hun patiënten aan om naar de kust te gaan om verschillende kwalen te verbeteren. Ze schreven zelfs recepten uit waarin precies stond hoe lang, hoe vaak en onder welke omstandigheden hun patiënten in het water moesten zijn. Het gebruik van zeewater voor medische doeleinden heeft zelfs een naam: thalassotherapie.

Hooikoorts en bijholteproblemen

Veel mensen met sinusaandoeningen en hooikoorts vinden nasale irrigatie met zoutbevattende oplossingen nuttig.

Neusirrigatie, of het spoelen van de neusholte, met zoute oplossingen wordt gebruikt als een aanvullende therapie door veel mensen die lijden aan hooikoorts, ontsteking en infectie van de sinussen.

Zwemmen in de zee en blootstelling aan de zoute omgeving worden mogelijk in verband gebracht met verminderde symptomen van hooikoorts en sinusitis, evenals andere ademhalingssymptomen. Dit komt omdat het zoute effect op het slijmvlies van de sinussen ontstekingen kan verminderen, hoewel wetenschappelijk bewijs hiervoor minder robuust is.

Er wordt ook vaak beweerd dat mensen die langs de zee leven en erin zwemmen, gezondere luchtwegen hebben. De gedachte is dat zeewater reinigt en lijkt op de lichaamseigen vloeistoffen in de bekleding van de luchtwegen, waardoor het ze niet irriteert. Hard bewijs is daar niet voor.

Koud water

Zwemmen in koud water is populair, en veel liefhebbers zeggen dat ze zich er fitter en energieker door voelen. Afhankelijk van de temperatuur kost zwemmen in kouder water je lichaam ook extra energie om op temperatuur te blijven. Er wordt vaak beweerd dat regelmatig koud zwemmen je weerstand ondersteunt, maar het bewijs daarvoor is beperkt. Ben je al verkouden, dan is koud water vooral een extra belasting.

Zwemmen in de Noordzee met een verkoudheid

De Noordzee is een groot deel van het jaar fris. Koud water vraagt extra van je lichaam, en dat is net wat je niet wilt als je al tegen een virus vecht. Ga dus alleen het water in als je je verder goed voelt en hou het kort. Trek je na afloop meteen droge, warme kleren aan.

Zwem aan de Belgische kust bij voorkeur in een bewaakte zone. In mei en juni zijn er maar een beperkt aantal reddersposten open, soms alleen in het weekend. In juli en augustus zijn er 82 posten, elke dag van 10.30 tot 18.30 uur, en van 1 tot 15 september opnieuw een beperkt aantal. Op de pagina over veilig zwemmen aan de kust van de Vlaamse overheid lees je ook waar je de vlaggen, getijden en waterkwaliteit kunt checken. Na hevige regen is de kwaliteit van het zeewater vaak minder goed.

Voel je je fit genoeg, heb je geen koorts en zwem je veilig, dan kan een frisse plons in zee een fijne vervanger zijn voor het zwembad. Je zwemt er zonder anderen in een druk zwembad aan te steken.

Veelgestelde vragen

Mag je zwemmen met koorts?

Nee. Sporten met koorts kan je lichaam verzwakken en vergroot het risico op een ontsteking van de hartspier. Wacht tot de koorts weg is en rust daarna evenveel dagen als je koorts had.

Kan ik met een loopneus naar het zwembad?

Met alleen klachten boven de nek kan rustig zwemmen meestal. Omdat je de eerste dagen van een verkoudheid het meest besmettelijk bent, blijf je dan beter uit het zwembad.

Helpt zeewater tegen een verstopte neus?

Veel mensen met sinusklachten of hooikoorts vinden spoelen met zout water prettig, en zwemmen in zee wordt in verband gebracht met minder neus- en sinusklachten. Het wetenschappelijk bewijs daarvoor is beperkt.

Wanneer zijn er redders aan de Belgische kust?

In juli en augustus zijn er 82 reddersposten, dagelijks open van 10.30 tot 18.30 uur. In mei, juni en de eerste helft van september zijn er minder posten open, soms alleen in het weekend.