Zomer, zwembad of zee, en net nu zit je arm of been in het gips. Gips krijg je vooral bij een botbreuk waarbij het bot grotendeels op zijn plaats zit, zoals een gebroken pols of enkel. Het wordt ook gebruikt bij andere aandoeningen waarbij het herstel baat heeft bij rust, zoals een diabetische voet of een gescheurde achillespees. Met gewoon gips mag je niet zwemmen. Er bestaat wel speciaal zwemgips, en voor gewoon gips zijn er waterdichte hoezen.
In het kort
- Gewoon gips moet droog blijven; nat gips kan de huid eronder laten verweken.
- Zwemgips is van kunststof zonder of met een speciale onderlaag en mag nat worden.
- De gipsverbandmeester, soms samen met de arts, beslist of zwemgips voor jou mogelijk is.
- Na het zwemmen: laten uitdruppelen, droogdeppen, aan de lucht of met een koude föhn drogen.
- Douchen met gewoon gips kan met een plastic zak of een speciale douchehoes van de apotheek.
Wat is gips?
Het materiaal gips kan makkelijk op maat gemaakt worden, aangezien het op het begin zacht is en op den duur steeds harder wordt. Zo kan je een lichaamsdeel in een bepaalde stand vastzetten. Daarnaast zijn er verschillende manieren om te spalken, dit wordt gebruikt om een lichaamsdeel of gewricht vast te zetten. Gips valt daar ook onder. De gipskamer van een ziekenhuis is een plek waar specialisten aan het werk gaan met het aanmeten van gips.
Gips aanbrengen
Er zijn verschillende behandelingen mogelijk in een gipskamer, waaronder:
- Rond een been of arm gips aanbrengen;
- Het aanleggen van zwemgips;
- Als je loopgips krijgt zit er een afneembare schoen aan vast;
- Gipsverband met een spalkje, hierbij blijft een enkele zijde open;
- Gips wat om de borstkas gemaakt wordt heet gipskorset en is soms afneembaar;
- Bij een verzwikking kan de enkel ingetapet worden.
Zwemmen met gewoon gips
Je mag met gewoon gips wat je krijgt na bijvoorbeeld een botbreuk niet zwemmen. Het is heel belangrijk dat dit soort gips droog blijft. Als het nat wordt, zullen de watten die onder het gips zitten ook nat worden met als gevolg dat de huid kan gaan verweken.
Gips van kunststof
Wel kan er speciaal zwemgips aangelegd worden. Dit is alleen mogelijk aan een been of arm en niet aan andere lichaamsdelen. Dit speciale gips is gemaakt van kunststof en heeft een speciale onderlaag, of juist geen onderlaag. Watten drogen namelijk slecht. Zwemgips is niet bij iedereen mogelijk, dit wordt bepaald door de gipsverbandmeester. Soms gebeurt dit in samenspraak met de arts. Let wel op dat dit type gips anders verzorgd dient te worden dan normaal gips. Zo is het altijd belangrijk dat je het gips goed laat drogen.
Tips als je gaat zwemmen met gips
Na het zwemmen is het van belang dat het gips goed droogt. Volg hierbij de volgende stappen:
- Ten eerste laat je het gips aan beide kanten uitdruppelen.
- Daarna dep je het droog met een handdoek. Als het warm is kan je het verder buiten aan de lucht laten drogen, of je gebruikt een föhn op de koude of lauwe stand. Ga echter niet in de volle zon zitten met het gips. Het drogen kan dus langer duren op een koude winterdag.
- Belangrijk is wel dat het gips niet bedekt wordt, aangezien het water dan niet kan verdampen. Ga ook niet met nat gips naar bed.
- Maak ook de elleboogplooi of hiel droog als hier water is achtergebleven.
- Spoel het gips goed na met schoon leidingwater als je gezwommen hebt in een zwembad, de zee of vies water. Zo kan je achtergebleven zandkorrels of zout wegspoelen. Probeer zand onder het gips zoveel mogelijk te voorkomen.
Als jouw kind zwemgips heeft, kan de zwemvaardigheid een stuk minder zijn. Ziekenhuizen raden daarom aan om vooral wat te poedelen en niet echt te zwemmen. Houd altijd goed toezicht als jouw zoon of dochter in het water is. De gipskamer geeft meestal nog een folder mee met tips en adviezen voor zwemgips. Lees die goed door voordat je ermee gaat douchen of zwemmen.
Zwemhoes over het gips
Ook zijn er zwemhoezen te koop, als jij normaal gips om jouw arm of been hebt gekregen. Deze kan gebruikt worden tijdens het douchen, maar ook als je gaat zwemmen. De sluiting is gemakkelijk dicht te doen en moet ervoor zorgen dat het water buiten blijft. De zwemhoes is te krijgen in verschillende varianten: voor jouw voet, hand, been of arm. Tevens zijn er voor elke leeftijd zwemhoezen te koop, van jonge kinderen tot volwassenen kunnen hier gebruik van maken. In België vind je douchehoezen onder meer bij de apotheek.
Wanneer je de gipskamer belt
Bij gewoon gips en bij zwemgips zijn er een paar signalen waarbij ziekenhuizen vragen om meteen contact op te nemen. Denk aan vingers of tenen die meer zwellen, verkleuren, kouder worden, tintelen of gevoelloos worden. Ook pijn of knelling die niet weggaat als je de arm of het been hoog legt, is een reden om te bellen. Hetzelfde geldt als het gips barst of breekt, als er vlekken van bloed of vocht op verschijnen of als het gips een slechte geur verspreidt. Krijg je kuitpijn en is je voet gezwollen, wacht dan niet af.
Steek nooit voorwerpen onder het gips om aan jeuk te krabben en vul het niet op met watten of tissues. Ben je op vakantie, dan kan je terecht in een plaatselijk ziekenhuis. Twijfel je ergens over, bel dan de gipskamer of je huisarts.
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er als gewoon gips nat wordt?
De watten onder het gips worden dan ook nat. Daardoor kan de huid onder het gips gaan verweken. Gewoon gips moet daarom droog blijven.
Hoe droog je zwemgips na het zwemmen?
Laat het water aan beide kanten uitlopen, dep het gips droog met een handdoek en laat het aan de lucht drogen of gebruik een föhn op de koude stand. Dek het gips niet af en ga niet in de volle zon zitten.
Kan je douchen met gips?
Met gewoon gips kan dat als je het beschermt met een plastic zak of een speciale douchehoes, die je onder meer bij de apotheek koopt. Zwemgips mag gewoon nat worden, maar moet daarna goed drogen.
Wie beslist of je zwemgips krijgt?
Dat bepaalt de gipsverbandmeester, soms in overleg met de arts. Zwemgips is niet bij iedereen mogelijk en kan alleen aan een arm of been worden aangelegd.